Publicacións

Conta atrás das Letras Galegas: María Victoria Moreno, 2018

Imaxe
María Victoria Moreno naceu en Extremadura no ano 1939, e viviu parte da súa infancia en Sepúlveda. Tras estudar o Bacharelato en Barcelona, onde aprendeu catalán de francés, en 1963 licenciouse en Filosofía e Letras na Universidade Complutense de Madrid. 
Despois deu clases como profesora interina en Pontevedra, ata que en 1965 aprobou as oposicións e tivo que traballar dous anos en Lugo, onde fixo amizade con Alonso Montero, e catro anos en Vilalonga (Sanxenxo), antes de volver a Pontevedra ó Instituto Valle Inclán.
Desde o seu paso por Lugo e a súa amizade con Alonso Montero, María Victoria Moreno involucrouse na defensa da lingua galega. Involucrouse tamén en impartir cursos de galego de xeito voluntario por diferentes cidades de Galicia, o que no franquismo fixo que lle retiraran o pasaporte en 1974.
Como profesora foi moi próxima ós seus alumnos, e daba aulas de forma moi lúdica. Aínda que en Pontevedra, durante o franquismo, daba clases de lingua e literatura castelás, dedic…

Conta atrás das Letras Galegas: Carlos Casares, 2017

Imaxe
Carlos Casares Mouriño naceu en Ourense o 24 de agosto de 1941, cumpridos apenas tres anos, a súa familia trasladouse á vila de Xinzo de Limia, onde o seu pai exerceu como mestre. Cando cumpriu once anos ingresou no Seminario ourensán, formándose en Humanidades. Durante estes anos vivirá nun ambiente fortemente represivo, prohibición estrita de falar galego, que espertarán no autor un espírito inconformista. Neste centro ten a súa primeira experiencia literaria, o xornal manuscrito El averno, que difundía clandestinamente.  Remata o bacharelato por libre no Instituto de Ensino Medio de Ourense e, desde o ano 1962 ata 1968, cursa a carreira de Filosofía e Letras na Universidade de Santiago, especializándose en Filoloxía Románica. Nesta época en Compostela tomou parte activa no movemento universitario, ligándose así ao núcleo da cultura galeguista e antifranquista. Entrementres, dedícase con intensidade á creación literaria, publicando na revista Grial e saíndo á luz o seu primeiro libro…

Conta atrás das Letras Galegas: Manuel María Fernández Teixeiro, 2016

Imaxe
Manuel María nace no ano 1929 na Casa de Hortas, fogar hoxe da súa casa museo, en Outeiro de Rei, na Terra Chá que tanto louvará. No seo dun fogar labrego acomodado, ten acceso a algunhas obras da literatura galega, así como na escola onde o seu mestre adica os sábados á arriscada lectura de Amado Carballo ou Manuel Antonio. Cando contaba 12 anos, o seu pai falece e marcha vivir a Lugo co seu tío, parroco de San Froilán. Home severo pero de gran formación intelectual, Manuel aproveitará a súa biblioteca e gastará a paga na compra de obras clásicas. Nas vacacións estivais, de volta en Outeiro de Rei, Manuel Paderna, xornaleiro na súa casa, ensinaralle a compoñer versos.
En 1949, canda Manuel Antonio Sopena, funda Xistral, revista na que publicará os seus primeiros versos, e pouco despois publica o seu primeiro libro, Muiñeiro de Brétemas. Escrito con só 19 anos, esta obra converteuno no primeiro autor novo en publicar en galego trala guerra civil e inaugurou a denominada Escola da Teb…

Conta atrás das Letras Galegas: Xosé Filgueira Valverde, 2015

Imaxe
Xosé Fernando Filgueira Valverde naceu no ano 1906 en Pontevedra. Tras estudar o bacharelato na súa cidade natal, cursou Dereito e Filosofía e Letras nas universidades de Santiago de Compostela e Zaragoza.
En 1923 participou na fundación do Seminario de Estudos Galegos e no ano 1929 entrou como secretario no padroado do Museo de Pontevedra, do que chegou a ser director en 1945 e director emérito desde 1986.
Nos anos vinte, mentres era estudiante, xa participou en diversas campañas de estudo en monumentos galegos e mantivo unha intensa actividade como investigador e conferenciante.
En 1927 comezou a súa labor docente no Instituto de Ensino Medio de Pontevedra. Máis en 1935, tras presentar a súa tese en Madrid, aprobou a súa oposición de catedrático de Lingua e Literatura Españolas. Traballou uns anos en Barcelona, Melilla e Lugo, ata que en 1939 puido volver ó Instituto de Pontevedra xa ata a súa xubilación en 1976. De feito, foi director do dito Instituto de Pontevedra desde 1944.
No a…

Conta atrás das Letras Galegas: Xosé María Díaz Castro, 2014

Imaxe
Xosé María Díaz Castro naceu en febreiro de 1914 no seo dunha familia labrega dos Vilares (Guitiriz), educouse na escola “habanera”, que promovera a Sociedade de Instrucción “Villares y su comarca”, constituída na Habana. En 1929 ingresou no seminario conciliar de Mondoñedo, onde cursou os estudos da carreira eclesiástica case ao completo. Foi alí onde comezou a interesarse polas linguas e deu os primeiros pasos na escrita, colaborando no xornal El Progreso Villalbés.
Os anos da Guerra Civil cúmpreos na retagarda, no Hospital militar de Pontevedra e despois, ingresa como profesor de lingua no colexio privado León XIII de Vilagarcía. En 1948 gañou praza de funcionario público e trasladouse a Madrid, onde traballou como tradutor para organismos oficiais e privados. Primeiramente no Ministerio de Gobernación, despois exerceu a docencia como profesor de linguas clásicas e modernas, traballou no Consello Superior de Investigacións Científicas e tamén, no Instituto de Cultura Hispánica.
Díaz…

Conta atrás das Letras Galegas: Roberto Vidal Bolaño, 2013

Imaxe
Roberto Vidal Bolaño naceu no ano 1950 en Santiago de Compostela. En 1965, con só quince anos, participou na súa primeira obra teatral. Comezou por aquel entón a súa formación no mundo do teatro, do cine e da literatura. Todo isto compaxinado con varios traballos que nada tiñan que ver co teatro e un servizo militar obrigatorio en Ceuta.
Co grupo teatral Antroido participou nas Mostras de Teatro Abrente de Ribadavia entre os anos 1973 e 1980, nas que se deu a coñecer como escenógrafo e coreógrafo. Desde 1978 dedicouse profesionalmente ao teatro e foi un dos primeiros directores en participar no teatro institucional pondo en escena, en colaboración co Centro Dramático Galego a súa obra “Agasallo de sombras” (1984). Estivo na compañía "Teatro do Estaribel" e por último en "Teatro do Aquí".  Roberto Vidal Bolaño escribiu para as súas compañías de teatro, polo que prestaba especial atención a todos os aspectos das obras, xa que ían ser representadas. As súas obras de pr…

Conta atrás das Letras Galegas: Valentín Paz Andrade, 2012

Imaxe
Valentín Paz Andrade (Lérez, 1898 – Vigo, 1987), sobriño do poeta Juan Bautista Andrade, foi un xurista, poeta, xornalista, político e empresario cunha vida moi prolífica e defensor dunha ideoloxía que lle valeu varios atentados contra a súa vida, algunha condena e unha ampla colección de artigos e obras cun alto compoñente político no seu discurso. Por toda a súa labor foi homenaxeado no Día das Letras Galegas no 2012.
Nado no seo dunha familia acomodada, Paz Andrade comezou os seus estudos en Pontevedra para trasladarse en 1917 a Santiago de Compostela, onde cursou Dereito. Gracias ao seu tío coñecera en Pontevedra a Castelao xa no ano 1916, co que mantivo unha estreita amizade durante toda a súa vida e co que compartirá ideais políticos. Gracias a el introducirase no movemento galeguista, chegando a crear o Grupo Galeguista Galego de Estudiantes en Santiago, presidindo anos máis tarde o Grupo Autonomista Gallego (1930) -xa en Vigo- e colaborando na creación do Partido Galeguista (…

Conta atrás das Letras Galegas: Lois Pereiro, 2011

Imaxe
Lois Pereiro naceu en Monforte no 1958, rematado COU marchou a Madrid, para estudar lingua inglesa, francesa e alemá. Alí fundou a revista Loia xunto con Antón Patiño, Manuel Rivas e o seu irmán Xosé Manuel. A súa etapa en Madrid rematou cun feito que marcaría o resto da súa vida, a intoxicación que sufriu con aceite de colza.  Cara 1981 marcha a vivir á Coruña, onde entrou en contacto cun grupo de salientables poetas galegos, participando en varias antoloxías como De amor e desamor (1984) e De amor e desamor II (1985), ademais de colaborar en diversas revistas como La Naval, Luzes de Galiza...
Na década dos oitenta adicouse a traballar como tradutor do alemán, francés e inglés e tamén como actor de dobraxe de cinema.
Despois de varios intentos falidos de publicación, o seu primeiro poemario veu a luz en 1992, Poemas 1981/1991.
En 1995 publicará a súa última obra en vida, Poesía última de amor e enfermidade, un libro moi intenso e duro, marcado pola gravidade do seu estado de saúde, que …

Conta atrás das Letras Galegas: Uxío Novoneyra, 2010

Imaxe
Uxío Novoneyra foi un poeta galego e galeguista que naceu en Parada do Courel en 1930 no seo dunha familia labrega acomodada. Os seus primeiros anos de vida no Courel e o feito de ter a un tío fuxido e escondido pola familia nesa época, logo de rematar a Guerra Civil, serán dous compoñentes que marcarán a poesía de Novoneyra no primeiro caso (“Elegías del Caurel y otros poemas” en 1966) e da súa ideoloxía política no segundo (“Os Eidos II” en 1974).
No ano 1945 vaise vivir a Lugo para completar os seus estudos, lugar onde coñecerá a Manuel María e co que establecerá unha relación de amizade que perdurará ao longo dos anos.
No 48 marcha para Madrid a preparar o Exame de Estado, o que suporá abrir unha nova etapa na súa vida definida por unha inquietude cultural e aprendizaxe autodidacta, nutríndose da vida cultural madrileña.
Aínda que os seus primeiros traballos serán maioritariamente en castelán, coa súa volta a Galicia en 1951 e a súa integración na vida cultural e artística gal…

Conta atrás das Letras Galegas: Ramón Piñeiro, 2009

Imaxe
Ramón Piñeiro naceu no seo dunha familia labrega de Láncara, en maio de 1915, os seus pais demostraron unha preocupación na educación dos seus pequenos, pouco habitual naquela época, o que explica, que xa antes de chegar á escola, con seis anos, Ramón soubese ler, escribir e tivese nocións básicas de matemáticas. Entre 1924 e 1928 cursou o Bacharelato Elemental en Lugo, aí descubriu a literatura en galego e que o idioma dos campesiños, era tan apto para a poesía como o castelán. Non puido continuar os seus estudos, xa que debido a precaria situación familiar, tivo que regresar para botar unha man, máis grazas a axuda dun amigo do seu pai, puido comezar a traballar como contable dun comercio en Sarria.
A finais de 1931, Piñeiro regresa a Lugo para cursar o Bacharelato superior, é aí onde entra en contacto co galeguismo. Fundou a Mocidade Galeguista de Lugo e comeza a relacionarse cos líderes do Partido Galeguista, ata que é elixido secretario do Comité Provincial do partido e traballa …