Conta atrás das Letras Galegas: Francisco Añón, 1966

Francisco Añón Paz naceu en Outes no ano 1812 no seo dunha familia acomodada. Está considerado un dos precursores do noso Rexurdimento Literario.

En 1829 ingresou no seminario e Santiago de Compostela onde estudou teoloxía e se ordenou sacerdote, para continuar logo cos seus estudos de Xurisprudencia. Tras rematar os estudos en 1843 comeza a traballar como poeta e xornalista, ademais de implicarse na vida política do momento. Foi membro da Academia Literaria de Santiago e desta época é o poema Recordos da infancia (1845).

Coa sublevación de Narváez Añón marchade Galicia e vive en Lisboa, Francia, Italia e Sevilla, ata que en 1857 fixa a súa residencia en Madrid. En 1861 participa nos primeiros Xogos Florais co poema A Galicia.

No ano 1875 era o presidente da asociación La Galicia Literaria, que pretendía reunir e dinamizar a intelectualidade galega residente en Madrid.

Foi un poeta que escribiu poesía en galego, castelán e portugués. Case sempre traballou para xornais ou para amigos aos que quería facer algo especial. Coa súa morte en Madrid no ano 1878, os seus contemporáneos comezaron a recoller a súa obra. Nese mesmo ano publicaron un volume titulado Poesías varias.

No ano 1966 dedicóuselle o Día das Letras Galegas e saíron á luz varias antoloxías poéticas. Son poemas cargados de humor e sátira, que retratan a Galicia da época e os seus costumes.

Conta atrás das Letras Galegas: Eduardo Pondal, 1965

   

Eduardo Pondal naceu en Ponteceso en 1835. Foi o menor dos sete irmáns dunha familia fidalga cun alto poder adquisitivo.

En 1848 comezou os estudos de bacharelato en filosofía en Santiago de Compostela e despois a carreira de Medicina. En Santiago participou activamente na vida cultural da cidade e compartiu inquietudes con Aurelio Aguirre, Manuel Murguía e Rosalía de Castro.


Na década dos cincuenta foi cando apareceu a súa vertente como poeta, e en 1857 apareceron os primeiros versos de Os Eoas.

Tras rematar a carreira en 1860 e opositar ao corpo de Sanidade Militar en Madrid, comeza a desinteresarse pola Medicina que deixou definitivamente en 1864.

En 1961 participou nos primeiros Xogos Florais de Galicia en A Coruña, e Pondal presentouse con A campana d'Anllóns. A partir dese momento o poeta foise a vivir á casa paterna e visitaba
constantemente Santiago de Compostela e A Coruña para participar na vida cultural e literaria destas cidades. Neste tempo publicou A fada dos montes e Rumores de los pinos. Rumores de los pinos serviulle de base para Queixumes dos pinos.

En 1888 Pondal colaborou co compositor Pascual Veiga, que presentou nun certame para seleccionar a mellor Marcha Rexional unha adaptación musical do poema Os pinos. Este himno non se presentou ata 1907 nun acto na Habana.

En 1894 Pondal instalouse na Coruña e volveu participar activamente da vida cultural do momento na cidade. Nestes anos os poemas de Pondal comezaron a facerse coñecidas en Galicia, no resto de España e en Portugal. Comezou a publicar artigos en diversas publicacións periódicas como Eco de Galicia, Galicia Diplomática, Galicia Emigrante, La Ilustración Gallega y Asturiana e Revista Gallega.

Na última etapa da súa vida enfermou de depresión e viviu a cabalo entre o seu Ponteceso natal e A Coruña. Nestes anos viviu a creación da Real Academia da Lingua Galega da que foi membro numerario, pero tamén lle tocou vivir a perda en 1908 de Curros Enríquez ó que lle dedicou varios poemas. En 1917 morreu o coñecido como “o bardo de Bergantiños”, un dos mellores poetas do Rexurdimento en Galicia.

En 1910 foi nomeado académico honorario da Academia de Poesía Española de Madrid e en 1965 dedicáronlle o Días das letras Galegas.

Conta atrás das Letras Galegas: Castelao, 1964

Alfonso Daniel Rodríguez Castelao naceu en Rianxo en 1886, mais emigrou a Arxentina por primeira vez con só once anos. Xa de volta en Galicia rematou o bacharelato e estudou a carreira de medicina, aínda que apenas exerceu uns anos. Moi coñecida é a súa frase: "Fíxenme médico por amor ao meu pai; non exerzo a profesión por amor á humanidade". 

 

En 1916 acadou a praza de funcionario no Instituto de Xeografía e Estatístico de Pontevedra e desde 1917 traballou tamén como profesor de debuxo no Instituto Xeral e Técnico de Pontevedra.

Pouco a pouco Castelao foi participando cada vez máis activamente na vida intelectual e política de Galicia e está considerado o pai do nacionalismo galego. 

 

Tamén foi destacando no eido das artes plásticas con varias exposicións e conferencias, e na escrita publicando : Cousas da vida (1922), Cousas (1929), Os dous de sempre (1934), Retrincos (1934) e As cruces de pedra na Bretaña (1930). 

 

Castelao uniuse ó movemento artístico da República e do Galeguismo. En 1931 foi elixido deputado por Pontevedra nas Cortes Constituíntes e tras unha etapa política fóra e dentro de Galicia, comprometeuse durante a Guerra Civil co bando republicano. Polo que tras a Guerra tivo que exiliarse en Nova York primeiro e en Bos Aires despois. 

 

Algunhas obras que publicou estando xa exiliado foron: Cincuenta hombres por dos pesos (Bos Aires, 1940); Sempre en Galiza (Bos Aires, 1944) ou As cruces de pedra na Galiza (Bos Aires, 1949).

Faleceu en Bos Aires en 1950. Moitos foron os premios e as homenaxes que se lle fixeron nas últimas décadas. Foi o segundo autor homenaxeado co Día das Letras Galegas no ano 1964, en 2011 a Xunta de Galicia declarou Ben de Interese Cultural inmaterial a súa obra e en 2016 a Real Academia Galega de Belas Artes dedicoulle o Día das Artes Galegas.

    
   
     

Actividades infantís de abril

Contos animados de Andersen, 

 a cargo de Expresión Contacontos 

Especial Día Internacional do Día do Libro Infantil, 2 de abril

Público destinatario: Público infantil, a partir de 3 anos

  Sala de obradoiros

Venres 5 de abril ás 18:00 h

Entrada de balde, ata completar a capacidade da sala.

Cantamos un conto, 

a cargo de Luis Vallecillo 

Público destinatario: Público familiar 

Venres 12 de abril ás 18.30 h

 No salón de actos da Biblioteca

Entrada de balde, ata completar a capacidade da sala

 

Contos para bebés “Cambio e conto”, 

 a cargo de Raquel Queizás 

Especial Día do Libro, 23 de abril

Sinopse: Nano  está moi feliz, naceu a súa irmá máis pequena, Nona, e vai coidar dela. Pero ao chegar a noite Nano non quere ir á cama. Nano ten unha misión, conseguir durmir a Nona sexa como sexa.

Público destinatario: Bebés (0-4 anos). 

 

Con inscripción e recollida de invitacións

As inscricións a partir do 22 de abril, luns, por teléfono 886 159 250 ou na biblioteca, na planta baixa (Información), de 9 a 20:30 h.

As invitacións recolleranse na planta baixa (Información)

25 bebés (+ 1 adulto por bebé) 

 

Venres 26 de abril ás 18:00 h

Sala de obradoiros

Entrada de balde

Conta atrás das Letras Galegas: Rosalía de Castro, 1963

Rosalía de Castro naceu en Santiago de Compostela o 24 de febreiro de 1837.

A súa nai foi María Teresa de la Cruz de Castro y Abadía, de familia fidalga vinda a menos e o seu pai, don José Martínez Viojo, que era sacerdote e non a puido recoñecer como filla.

As tías paternas de Rosalía e a súa nai ocupáronse dela os primeiros anos. Na súa obra veremos o moito que a marcou a súa historia familiar e o feito de nacer filla de nai solteira fidalga.

Estudou algo de francés, debuxo e música e era aficionda ó teatro.

En 1956 viaxa a Madrid á casa duns familiares. Publica o seu primeiro libro “La flor”, que é recibido ben pola crítica e ten boas opinións de Manuel Murguía.

En 1858 casou con Manuel Martínez Murguía e tivo sete fillos: Alenjandra, Aura, os xemelgos Gala e Ovidio, Amara e Adriano). Polo traballo do marido, viviron en diferenetes puntos da xeografía española, ata que en 1871 se trasladaron á Coruña e máis tarde a Santiago. Durante todo este tempo rosalía continuou coa escritura. Nestes anos publicou, entre otros: “A mi madre”, “Cantares gallegos”, “Contos da miña terra”, “Follas Novas” e “En las orillas del Sar”.

Cunha saúde fráxil, Rosalía voltaba á súa casa de Padrón para coidarse. Alí faleceu en 1885 con só 48 anos.

Os seus manuscritos inéditos foron queimados por petición expresa da escritora, o mesmo que a súa correspondencia.

Historia do Día das Letras Galegas

No ano 1963 tres membros da Real Academia Galega -Manuel Gómez Román, Xesús Ferro Couselo e Francisco Fernández del Riego- propuxeron nesta institución que se declarase o día 17 de maio de cada ano "Día das Letras Galegas".

A data elixida FOI o 17 de maio, xa que xusto naquel ano celebrábase o centenario de Cantares Gallegos de Rosalía de Castro. Propúñase o día 17 de maio, ó ignorarse a data da publicación do libro, e por ser nese día cando Rosalía de Castro llo dedicou á tamén poeta Fernán Caballero.

A iniciativa tivo moi boa acollida, publicouse unha edición crítica de Cantares Gallegos realizada por Bouza Brey.

Desde aquel ano celebramos este día anualmente e llo dedicamos a escritores galegos e, desde 1991 o Día das Letras Galegas é unha festividade oficial en Galicia.

Os académicos da Real Academia Galega son os encargados de decidir o escritor ou escritora premiado. Debe ser un autor ou autora cunha obra relevante en lingua galega e deben ter transcorridos dez anos dende a súa morte.

Dos 57 homenaxeados, contando a Antón Fraguas, só 4 foron mulleres.

Conta atrás das Letras Galegas 2019

Este ano 2019 o Días das Letras Galegas está dedicado a Antón Fraguas, pero houbo 56 escritores e escritoras ós que se lles dedicou este día en anos anteriores.

Canto sabemos deles?

Na Biblioteca Pública de Pontevedra Antonio Odriozola imos ir sacando información de todos estes escritores e escritoras desde hoxe e ata finais de maio. Xuntos imos coñecer e darlle se cabe aínda máis recoñecemento a escritores como Rosalía de Castro, Lois Pereiro, Ánxel Fole, Celso Emilio Ferreiro...